hiro12051987 đã viết: 10:49, 01/02/15
Thấy đúng nên post lên cho mọi người cùng suy ngẫm:
Trong nền văn hóa do Thần truyền thụ lại cho nhân loại chúng ta, mọi người đều cho rằng vận mệnh của con người là do Trời cao đã định đoạt từ trước. Người ta cần phải kính Trời hiểu mệnh, cần phải biết rằng chỉ có tích Đức giữ Đức mới có thể được phúc báo. Một vị danh quan thời nhà Tống tên là Lã Mông Chính vốn khoan dung độ lượng, nhân hậu nhưng cương trực. Ông làm Tể tướng suốt 3 đời vua, từng làm một bài văn vần tên là “Phá diêu phú” trong đó đưa ra rất nhiều ví dụ về những câu chuyện nổi tiếng trong lịch sử, lấy đó để khuyên người đời: tất cả mọi sự trong thế gian này đều do Thiên thượng nắm trong tay, người ta cần phải hiểu Thiên mệnh, bất cứ việc gì cũng nên thuận theo tự nhiên, còn những việc cướp đoạt và tranh đấu vô nghĩa kia chẳng thể nào thay đổi được điều gì. Người ta nói ông từng lấy thiên văn chương ấy để giảng dạy cho Thái tử. Thời niên thiếu, Thái tử vô cùng kiêu ngạo không coi ai ra gì, nhưng sau khi xem xong tự nhiên biến đổi thái độ, trở nên bình thường, khiêm tốn hơn rất nhiều. Sau này Thái tử được lên ngôi kế vị ngai vàng, là vua Tống Chân Tông. Sau đây là toàn văn “Phá diêu phú” của Lã Mông Chính:
“Trời có lúc thịnh lúc suy khó lường, người ta có những chuyện họa phúc bất ngờ.
Con rết có trăm chân, chạy không kịp con rắn.
Gà trống có đôi cánh, nhưng bay không hơn gì con vịt.
Con ngựa đi ngàn dặm đường, nhưng không có người cưỡi thì chẳng thể tự đi được.
Người ta dù có chí khí ngút trời, nhưng vận số chưa đến thì cũng không làm nổi việc gì.
Có câu: Con người sống ở thế gian, nếu được giàu sang phú quý cũng không thể phóng túng dâm đãng, dù nghèo khổ cũng không thể thay đổi chí hướng.
Văn chương nổi tiếng trên đời, Khổng Tử cũng có lần bần cùng khốn khổ ở nước Trần.
Võ lược siêu quần, Thái Công 1 cũng có lúc câu cá chờ thời ở sông Vị.
Nhan Uyên 2 nào phải là người hung ác, nhưng chết sớm.
Đạo Chích 3 đâu phải là người lương thiện, mà lại sống lâu.
Vua Nghiêu là một vị Thánh vương sáng suốt, lại sinh ra đứa con hư hỏng.
Cổ Tẩu 4 là kẻ ngu muội và ngoan cố nhưng lại sinh ra người con rất hiếu thảo.
Trương Lương vốn là thường dân áo vải, nhưng gặp được Tiêu Hà thì trở thành quan huyện.
Yến Tử, thân hình cao chưa đầy 5 thước 5 mà được phong làm Tể Tướng nước Tề;
Khổng Minh sống trong túp lều tranh, mà có thể làm Quân sư cho nhà Thục Hán.
Sở Vương tuy hùng mạnh, cuối cùng phải tự vẫn ở sông Ô giang;
Hán Vương tuy yếu thế, mà lại có được giang sơn vạn dặm.
Lý Quảng có oai phong bắn được hổ dữ, nhưng đến già vẫn không được phong tước;
Phùng Đường có tài cưỡi rồng, mà suốt đời không có cơ hội.
Hàn Tín khi chưa gặp thời, nghèo đến độ thường ngày không có đủ ba bữa cơm ăn, nhưng khi vận may đến, thì lưng đeo ngọc ấn dài 3 thước, một khi số mạng suy sụp thì cũng phải chết vào tay một người phụ nữ.
Có người lúc đầu nghèo khổ rồi sau lại giàu có; có người lúc còn trẻ yếu đuối mà về già lại tráng kiện.
Có người bụng đầy văn chương, đến già cũng không thi đỗ; có người tài nghệ và học vấn nông cạn nhưng lại thi đỗ từ lúc còn thiếu niên.
Cung nữ trong hoàng cung, gặp vận không may thì cũng thành kỹ nữ và hầu thiếp; gái lầu xanh gặp thời thế lại trở thành phu nhân quý phái.
Thanh xuân mỹ nữ, lại lấy người ngu xuẩn làm chồng; khôi ngô tuấn tú lại lấy người vợ thô xấu.
Rồng chưa gặp thời, cũng lặn cùng đám cá đám rùa; người quân tử khi thất thế cũng phải chắp tay dưới kẻ tiểu nhân.
Khi nghèo khó áo quần rách nát, vẫn phải bảo tồn tác phong nghi lễ; khi gặp phải chuyện buồn, vẫn phải giữ cho tâm bình tĩnh.
Thời thế chưa đến, chỉ nên an phận nghèo; nếu tâm chân thành không lừa dối, tất nhiên sẽ có ngày được mở mày mở mặt.
Người quân tử ban đầu nghèo khổ, nhưng vẫn có cốt cách phong thái trời cho; kẻ tiểu nhân bất chợt giàu sang, thì vẫn cứ là người thấp kém.
Thiên Đường không gặp thời, thì mặt Trời mặt trăng không tỏa sáng; Đất chưa gặp thời, thì cây cỏ không sinh sôi; khi nước không gặp thời, thì sóng gió sẽ nổi lên; khi con người không gặp thời thì vận may không đến. Phúc và lộc của con người, trong số mạng đã được an bài định sẵn, giàu sang phú quý có ai mà chẳng muốn? Người ta nếu không theo căn cơ Bát tự 6, có thể nào làm quan làm tướng được không?
Trước kia ta cư ngụ ở Lạc Dương, xin ăn của các nhà sư, tối ngủ trong một hốc đá đục bên sườn núi, quần áo không đủ che thân, thức ăn không đủ no lòng, người trên thì khinh ghét, kẻ dưới thì chán ngán. Đời sống của ta bần tiện, chẳng phải vì ta không tốt. Bây giờ ta ở chốn triều đình, làm quan đến cực phẩm, ở địa vị Tam Công, địa vị chỉ khom lưng dưới một người mà đứng trên cả ngàn vạn người, có quyền quất roi phạt trăm quan, có quyền chém kẻ nào không tốt. Quần áo có gấm vóc ngàn rương, thức ăn hàng trăm món ngon vật lạ, hễ ra ngoài là có tráng sĩ cầm côn bảo vệ, khi về nhà là có giai nhân hầu rượu, người trên yêu mến ta, kẻ dưới ủng hộ ta. Đời sống của ta phú quý, chẳng phải vì tài năng của ta, mà đó là thời của ta! Cũng là vận của ta! Cũng là Mệnh của ta!
Than ôi! Con người sống trên thế gian, phú quý không thể cố dùng đến tận cùng, bần tiện không thể tự lừa dối bản thân, bởi vì Thiên Địa tuần hoàn, xoay vần mãi mãi “.
Chú thích:
Phá Diêu: cái hốc đá bên sườn núi mà người nghèo dùng làm nơi ở.
[1] Thái Công: Khương Tử Nha, là hiền thần đời Đông Chu.
[2] Nhan Uyên: là một học trò của Khổng Tử.
[3] Đạo Chích: tên của một tướng cướp.
[4] Cổ Tẩu: cha của vua Thuấn.
[5] Thước: đơn vị đo lường thời xưa của Trung Quốc = 1/3 mét
[6] Bát tự: 8 chữ Thiên Can và Địa Chi của năm, tháng, ngày, giờ sinh của một người. Thường dùng để làm căn cứ đoán số mệnh trong một số phép toán quái.
Phá Diêu phú
Thiên hữu bất trắc phong vân,
Nhân hữu đán tịch họa phúc.
Ngô công bách túc, hành bất cập xà;
Hùng kê lưỡng dực, phi bất quá áp.
Mã hữu thiên lý chi trình, vô kỵ bất năng tự vãng;
Nhân hữu trùng thiên chi chí, phi vận bất năng tự thông.
(Ở Trời có gió thổi mây trôi, vốn khó lường,
Nơi Người có họa phúc sớm chiều cũng vậy.
Con rết trăm chân, đi không nhanh bằng rắn,
Gà trống có đôi cánh, mà bay chẳng hơn ngan.
Sức ngựa khá đi ngàn dặm, không người khiển chẳng thể tự đến,
Chí người dù có ngút trời, không gặp vận cũng chẳng thể hanh thông).
Cái văn:
Nhân sinh tại thế,
Phú quý bất năng dâm,
Bần tiện bất năng di.
Văn chương cái thế, Khổng Tử khốn ách vu Trần bang;
Vũ lược siêu quần, Thái Công điếu vu Vị thủy.
Nhan Uyên mệnh đoản, thù phi hung ác chi đồ;
Đạo Chích niên trường, khởi thị thiện lương chi bối.
Nghiêu Đế minh thánh, khước sinh bất tiếu chi nhi;
Cổ Tẩu ngu ngoan, phản sinh đại hiếu chi tử.
(Từng nghe:
Người ta sống ở đời,
Giàu sang đừng phóng túng,
Nghèo hèn chớ nhụt lòng.
Văn chương cái thế, Khổng Tử có lúc khốn cùng ở nước Trần,
Võ lược siêu quần, Khương Tử Nha từng ngồi câu nơi sông Vị.
Nhan Hồi chết yểu, đâu có phải là kẻ ác chi,
Đạo Chích trường thọ, vốn lại chẳng lương thiện gì.
Vua Nghiêu thánh minh, lại sinh con bất tài,
Cổ Tẩu gian tham, mà có con hiếu hạnh).
Trương Lương nguyên thị bố y,
Tiêu Hà xưng vị huyện lại.
Yến Tử thân vô ngũ xích, phong vi Tề quốc tể tướng;
Khổng Minh cư ngọa thảo lư, năng tác Thục Hán quân sư.
Sở vương tuy hùng, nan miễn Ô giang tự vẫn;
Hán vương tuy nhược, cánh hữu vạn lý giang sơn.
Lý Quảng hữu xạ hổ chi uy, đáo lão vô phong;
Phùng Đường hữu thừa long chi tài, nhất sinh bất ngộ.
Hàn Tín vị ngộ chi thì, vô nhất nhật tam xan,
Cập chí vận hành, yêu huyền tam xích ngọc ấn,
Nhất đán thì suy, tử vu âm nhân chi thủ.
(Trương Lương vốn bình dân áo vải,
Tiêu Hà từng làm lính lệ huyện Tứ Thủy đó thôi.
Yến Anh thân chẳng đầy năm thước, vậy mà làm Tể Tướng nước Tề,
Khổng Minh ở lều tranh nằm ngủ, có thể làm Thừa Tướng Thục Hán.
Hạng Vũ dù hùng mạnh, chẳng tránh được tự tử ở sông Ô,
Lưu Bang dẫu yếu thế, lại có được giang sơn vạn dặm.
Lý Quảng có thần uy bắn hổ, tới già vẫn chẳng tước chi,
Phùng Đường có tài cưỡi rồng, cả đời cũng không gặp cơ hội.
Hàn Tín lúc chưa gặp thời, cơm chẳng đủ ngày ba bữa,
Lúc vận đến, thắt lưng đeo ngọc ấn ba thước,
Khi thời suy, chết dưới tay của một người phụ nữ).
Hữu tiên bần nhi hậu phú,
Hữu lão tráng nhi thiểu suy.
Mãn phúc văn chương, bạch phát cánh nhiên bất trung;
Tài sơ học thiển, thiếu niên cập đệ đăng khoa.
Thâm viện cung nga, vận thối phản vi kỹ thiếp;
Phong lưu kỹ nữ, thì lai phối tác phu nhân.
Thanh xuân mỹ nữ, khước chiêu ngu xuẩn chi phu;
Tuấn tú lang quân, phản phối thô xú chi phụ.
(Có kẻ trước nghèo, mà sau được giàu sang,
Có người tuổi xanh yếu ớt, về già lại khỏe mạnh.
Đầy bụng văn chương, đi thi đến bạc đầu chẳng đỗ,
Tài mọn học nông, thế mà thiếu niên đã đậu đại khoa.
Mỹ nữ cung nga, vận thoái thành ra kỹ thiếp
Giang hồ kỹ nữ, thời đến lại làm vợ quan.
Gái đẹp tuổi xuân, thế mà chọn chồng ngu xuẩn,
Trai tài tuấn tú, lại lấy vợ vừa xấu vừa thô).
Giao long vị ngộ, tiềm thủy vu ngư miết chi gian;
Quân tử thất thì, củng thủ vu tiểu nhân chi hạ.
Y phục tuy phá, thường tồn nghi lễ chi dung;
Diện Đới ưu sầu, mỗi bão hoài an chi lượng.
Thì t*o bất ngộ, chích nghi an bần thủ phân;
Tâm nhược bất khi, tất nhiên dương mi thổ khí.
Sơ bần quân tử, thiên nhiên cốt cách sinh thành;
Sạ phú tiểu nhân, bất thoát bần hàn cơ thể.
(Giao long chưa đến hội, ẩn dưới nước cùng đám cá rùa
Quân tử lỡ thời, chắp tay lép vế với bọn tiểu nhân.
Áo quần dẫu rách, cũng phải giữ dung mạo lễ nghi,
Ngoài mặt dù buồn lo, trong lòng phải suy lường rạch rõi.
Thời vận chưa đến, nên an bần giữ phận,
Tâm mà kiên quyết, chắc chắn có lúc thành công.
Người quân tử lúc đầu dẫu nghèo, vẫn có cái cốt cách tự nhiên ban tặng,
Bọn tiểu nhân khi giàu sổi, chẳng thể thoát cái dáng vóc co ro).
Thiên bất đắc thì, nhật nguyệt vô quang;
Địa bất đắc thì, thảo mộc bất sinh;
Thủy bất đắc thì, phong lãng bất bình;
Nhân bất đắc thì, lợi vận bất thông.
Chú phúc chú lộc, mệnh lý dĩ an bài định,
Phú quý thùy bất dục,
Nhân nhược bất y căn cơ bát tự, khởi năng vi khanh vi tướng.
(Trời chẳng được thời, Nhật Nguyệt cũng tối tăm,
Đất chẳng được thời, cỏ cây không phát triển,
Nước chẳng được thời, sóng gió dấy lên,
Người chẳng được thời, vận may chẳng đến.
Khoản phúc món tiền, vốn an định sẵn theo mệnh lý
Giàu sang thì ai mà chẳng muốn,
Nhưng người nào thiếu căn cơ ở sinh thần bát tự, há có thể làm khanh tướng được chăng).
Ngô tích ngụ cư Lạc Dương,
Triêu cầu tăng xan, mộ túc phá diêu,
Tư y bất khả già kỳ thể, tư thực bất khả tế kỳ cơ,
Thượng nhân tăng, hạ nhân yếm,
Nhân đạo ngã tiện, phi ngã bất khí dã.
Kim cư triều đường,
Quan chí cực phẩm, vị trí tam công,
Thân tuy cúc cung vu nhất nhân chi hạ, nhi liệt chức vu thiên vạn nhân chi thượng,
Hữu thát bách liêu chi trượng, hữu trảm bỉ lận chi kiếm,
Tư y nhi hữu la cẩm thiên sương, tư thực nhi hữu trân tu bách vị,
Xuất tắc tráng sĩ chấp tiên, nhập tắc giai nhân phủng thương,
Thượng nhân sủng, hạ nhân ủng,
Nhân đạo ngã quý, phi ngã chi năng dã.
(Xưa ta ở Lạc Dương,
Ban ngày đi xin cơm chay, đêm về ngủ trong lò gạch nát,
Áo quần chẳng kín tấm thân, cơm ăn không no cái dạ,
Người trên thì ghét bỏ, kẻ dưới cũng khinh thường,
Quãng đời ta hèn, ngoài ta ra chẳng ai mọn hơn vậy.
Nay ta nơi triều chính,
Chức đến cực phẩm, tước tại Tam Công,
Thân dù dưới một người mà lại trên ngàn vạn kẻ,
Nắm cây gậy có thể đả bách quan, giữ kiếm có thể chém phường ô lại,
Áo gấm ngàn rương, đồ ăn quý trăm món,
Ra ngoài có vệ sĩ cầm roi dẹp đường, về nhà có giai nhân cung phụng,
Người trên yêu mến, kẻ dưới tung hô,
Quãng đời ta sang, ngoài ta thì ai có thể được hơn nữa).
Thử nãi Thì dã! Vận dã! Mệnh dã!
Ta hô!
Nhân sinh tại thế,
Phú quý bất khả tận dụng,
Bần tiện bất khả tự khi,
Thính do thiên địa tuần hoàn,
Chu nhi phục thủy yên.
(Đó chính là Thời vậy! Vận vậy! Mệnh vậy!
Than ôi!
Người ta sống ở trên đời,
Lúc phú quý thì xài chẳng hết,
Khi nghèo hèn thì mơ cũng chẳng được,
Thuận theo sự tuần hoàn của Trời Đất,
Xoay vần lại tới mối ban sơ).
